แอโนดอะลูมิเนียม Al-Zn-In มอก. 3359-2563 งานเรือ/ทะเล — สเปก + ขอ Certificate

TL;DR: แอโนดอะลูมิเนียม (Al-Zn-In) ตาม มอก. 3359-2563 คือตัวเลือกหลักของงานป้องกันกร่อนแบบ galvanic ในน้ำเค็มและน้ำกร่อย — ตัวเรือ ท่าเทียบเรือ และ offshore เพราะให้ capacity สูง (~2,700 Ah/kg) น้ำหนักเบากว่าสังกะสีราว 3 เท่าที่ความจุเท่ากัน ผู้ซื้องานเรือมักตรวจ 3 อย่างก่อนสั่ง: (1) ทำตามแบบได้ไหม (2) มีใบรับรองมาตรฐาน มอก. 3359 ไหม (3) ของพร้อมส่งกี่วัน — บทความนี้ตอบครบทั้งสามข้อ

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเลือกแอโนดชนิดไหน (Aluminium / Zinc / Magnesium / Concrete) ดูเปรียบเทียบครบ 4 ชนิดได้ที่ อะโนด 4 ชนิด — เลือกอย่างไรตามสภาพแวดล้อม

มอก. 3359-2563 คืออะไร — และทำไม "ใบรับรอง" ถึงสำคัญ

มอก. 3359-2563 เป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทยสำหรับ แอโนดอะลูมิเนียมที่ใช้ในการป้องกันการกัดกร่อนแบบแคโทดิก (galvanic cathodic protection) กำหนดองค์ประกอบโลหะผสม สมรรถนะทางไฟฟ้า (current capacity / electrochemical efficiency) และวิธีทดสอบ

ในงานจริง — โดยเฉพาะงานราชการ อู่ต่อเรือ และงานที่ต้องผ่านการตรวจรับ — ผู้ซื้อ/วิศวกรผู้คุมงานมักกำหนดในแบบ (drawing) ให้แอโนด "เป็นไปตาม มอก. 3359-2563" พร้อมแนบสำเนาใบรับรอง เพราะแอโนดที่องค์ประกอบไม่ได้สเปกจะเกิด passivation เร็ว ไม่จ่ายกระแส และโครงสร้างเหล็กกร่อนทั้งที่ "มีแอโนดติดอยู่" การมีใบรับรองจึงเป็นเงื่อนไขตัดสินใจ ไม่ใช่แค่เรื่องราคา

หมายเหตุชื่อ/ฉบับมาตรฐาน: ชื่อทางการและปีของ มอก. 3359 ในหน้านี้อ้างจากเอกสารวิศวกรรมภายในของบริษัท — ขอใบรับรองฉบับจริงประกอบใบเสนอราคาได้ทุกครั้ง

สเปกแอโนดอะลูมิเนียม (Al-Zn-In)

ข้อได้เปรียบเหนือสังกะสี: ที่ความจุเท่ากัน อะลูมิเนียม เบากว่า ~3 เท่า และ ต้นทุนต่อ Ah ถูกกว่า ~30% → ขนส่งและติดตั้งง่ายกว่า เหมาะกับตัวเรือและงานที่ต้องคุมน้ำหนัก

ใช้กับงานอะไร (และไม่ใช้กับอะไร)

เหมาะกับ:

• ตัวเรือ (ship hulls) ในน้ำเค็มและน้ำกร่อย
• ท่าเทียบเรือ (piers) ใต้แนวน้ำทะเล
• Offshore platform งาน oil & gas
• น้ำกร่อยปากแม่น้ำ (salinity ~5–30 ppt)

ไม่เหมาะ: ❌ น้ำจืด — อะลูมิเนียมจะ passivate เร็ว ไม่ active (น้ำจืดใช้ Magnesium แทน)

บริบทไทย: งานชายฝั่งอ่าวไทย ปากแม่น้ำเจ้าพระยา/บางปะกง และท่าเรือพาณิชย์ ส่วนใหญ่เป็นน้ำเค็ม–กร่อย salinity สูง → อะลูมิเนียม (Al-Zn-In) คือตัวเลือกมาตรฐาน

การสั่งทำตามแบบ + เอกสาร + การจัดส่ง

งานเรือส่วนใหญ่เป็นแอโนด made-to-order ตามแบบ (drawing) ของลูกค้า ไม่ใช่ของสำเร็จรูปบนชั้น ขั้นตอนที่ลูกค้างานเรือใช้จริง:

1. ส่งแบบ/สเปก (เลขแบบ, น้ำหนัก/ตัว, จำนวน, จุดยึด core) → ขอใบเสนอราคา
2. ยืนยัน + แนบใบรับรอง มอก. 3359 ในเอกสาร
3. ผลิต/เตรียมของ → จัดส่งถึงอู่/ท่าเรือ (ทยอยรับเพื่อเริ่มติดตั้งก่อนก็ได้)

มาตรฐานอ้างอิง (Sources)

• มอก. 3359-2563 — แอโนดอะลูมิเนียมสำหรับการป้องกันการกัดกร่อนแบบแคโทดิก (สมอ.)
• DNV-RP-B401 — Cathodic Protection Design (การคำนวณขนาด/จำนวนแอโนด)
• ISO 12696 — Cathodic protection of steel in concrete
• ASTM B418 — Galvanic anode specification (อ้างอิงข้ามสำหรับงานสังกะสี)

ข้อมูลข้างต้นสังเคราะห์จากนิยาม/ค่าทางเทคนิคของมาตรฐานที่อ้างถึง พร้อมบริบทการใช้งานในไทย — ดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จากหน่วยงานเจ้าของมาตรฐานตามลิงก์

คำถามที่พบบ่อย

ขอสำเนา Certificate มอก. 3359 ประกอบการส่งของได้ไหม?

ได้ — แนบสำเนาใบรับรองไปกับเอกสารส่งมอบได้ แจ้งความต้องการตั้งแต่ขั้นขอใบเสนอราคา

สั่งทำตามแบบ (made-to-order) ได้ไหม?

ได้ — แอโนดงานเรือทำตามแบบ/น้ำหนัก/จุดยึดที่ลูกค้ากำหนด ส่งแบบ (drawing) มาเพื่อทำใบเสนอราคา

อะลูมิเนียม (Al-Zn-In) กับ สังกะสี (Zinc) ต่างกันอย่างไร ควรเลือกตัวไหน?

อะลูมิเนียมให้ capacity สูงกว่า เบากว่า ~3 เท่า และถูกกว่าต่อ Ah ~30% — เหมาะงานน้ำเค็ม/กร่อยทั่วไป ส่วนสังกะสีบริสุทธิ์ 99.995% ยังนิยมในงานเฉพาะ เช่น ฝั่งน้ำทะเลของ condenser และจุดที่ต้องการ control current ละเอียด (เทียบ 4 ชนิดเต็ม)

ฝังแอโนดแล้วต้องตรวจอะไร?

วัด structure-to-electrolyte potential เทียบ reference electrode ให้อยู่ในช่วง protection criteria ตาม ISO/มาตรฐานที่ใช้ และตรวจอัตราการสึกของแอโนดตามรอบบำรุงรักษา

ขอใบเสนอราคา / สอบถามสเปก

ส่งแบบหรือสเปกแอโนดอะลูมิเนียมเพื่อขอใบเสนอราคา (ระบุ มอก. 3359 + ขอ certificate ได้):

• LINE OA: @sahawatt1988
• โทร: 081-866-8368

สหวัฒนกิจ (1988) — งานป้องกันการกัดกร่อนและแอโนดกันกร่อนสำหรับงานอุตสาหกรรมและงานเรือ