R32 สารทำความเย็น A2L — คู่มือความปลอดภัยและวิธีจัดการที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย

R32 คืออะไร และทำไมถึงต้องรู้จัก A2L

R32 (HFC-32, Difluoromethane) กำลังแทนที่ R410a ในแอร์ residential และ light commercial ทั่วโลก เนื่องจาก GWP ต่ำกว่า (R32=675, R410a=2088)

ASHRAE 34:2022 จัดประเภท R32 เป็น A2L:

• A = Toxicity ต่ำ
• 2L = Mildly Flammable — ติดไฟได้เล็กน้อย (LFL = 13.3% vol, burning velocity = 6.7 cm/s)

เปรียบเทียบ: R22 และ R410a คือ A1 (ไม่ติดไฟ) ส่วน R32 ติดไฟได้เมื่อความเข้มข้นสูงมากในพื้นที่ปิด

---

อุปกรณ์ PPE ที่ถูกต้องสำหรับงาน R32

งาน	PPE ที่จำเป็น
เปลี่ยนถังสารทำความเย็น (ภายนอก)	แว่นตา safety + ถุงมือ Neoprene/Nitrile
งานเชื่อมต่อท่อ / leak test	แว่นตา + ถุงมือ + apron ทนสารเคมี
งานในพื้นที่ปิดหรือ confined space	Full-face respirator พร้อม OV/P100 cartridge + gas monitor
งานระบบความจุ >50 kg	บังคับ Self-contained Breathing Apparatus (SCBA) ตาม EN 378

อย่าใช้ผ้าปิดปากทั่วไป — R32 ความเข้มข้นสูงทำให้หมดสติก่อนรู้สึกผิดปกติ

---

การเก็บรักษาถัง R32 ที่ถูกต้อง

สถานที่เก็บ:

• อากาศถ่ายเทอย่างน้อย 20 ACH (Air Changes per Hour) — R32 หนักกว่าอากาศเล็กน้อย แต่สะสมในที่ต่ำได้
• อุณหภูมิห้องเก็บ ≤52°C (ห้ามตากแดดโดยตรง)
• ตั้งถัง ตรงเสมอ — วาล์วต้องอยู่ด้านบน
• ไม่เก็บรวมกับ oxidizers (oxygen, chlorine)
• ระบบ FIFO (First In, First Out) — ใช้ถังเก่าก่อน

ป้ายและเอกสาร:

• ต้องมี Safety Data Sheet (SDS) ในห้องเก็บ
• ป้ายแสดง "สารไวไฟ" และ "ห้ามสูบบุหรี่"
• ห้ามเก็บใกล้แหล่งความร้อน เปลวไฟ หรือประกายไฟ

---

การตรวจหาการรั่วไหล (Leak Detection)

ความถี่ตาม EN 378:

ขนาดระบบ	ความถี่ตรวจขั้นต่ำ
<3 kg	ทุก 12 เดือน
3–30 kg	ทุก 6 เดือน
>30 kg	ทุก 3 เดือน
>300 kg + ระบบรั่วประจำ	Continuous monitoring

เครื่องมือที่ถูกต้อง:

• Electronic leak detector sensitivity ≤5 g/yr (เทียบเท่า UL 1484) — ต้องผ่านการ calibrate
• UV dye method — เพิ่ม UV dye เข้าระบบ + ใช้ UV lamp ตรวจ (ใช้ควบคู่ electronic detector)
• ห้ามใช้ฟองสบู่ กับท่อความดันสูง — ความเสียดทานอาจบดบัง micro-leak

ค่าที่บ่งบอกการรั่ว:

• Suction pressure ต่ำกว่า design >15%
• Superheat สูงผิดปกติ (>15°C ที่ evaporator outlet)
• Discharge temperature สูงผิดปกติ

---

กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้อง

พระราชบัญญัติและระเบียบ วอ.:

• ผู้จำหน่ายสารทำความเย็นต้องมี ใบอนุญาตจัดจำหน่าย จากกรมโรงงานอุตสาหกรรม
• ผู้ใช้งานต้องเป็น end-user ที่มีระบบทำความเย็นอยู่จริง — ห้ามขายให้บุคคลทั่วไป
• ไทยลงนาม Kigali Amendment (ปี 2562) → กำหนดลด HFC รวมถึง R32 ตาม schedule (ไม่ห้ามทันที แต่ราคาจะสูงขึ้น)

---

5 สิ่งที่ห้ามทำกับ R32

1. ห้ามผสม R32 กับสารทำความเย็นชนิดอื่น ในถังหรือในระบบ — mixture ที่ไม่รู้จักสัดส่วนอาจติดไฟง่ายขึ้นหรือทำให้ compressor เสีย
2. ห้ามใช้ถังที่หมดอายุหรือไม่ทราบประวัติ — ถังเก่าอาจมีสารอื่นปนหรือมีความดันเกิน
3. ห้าม overcharge ระบบ — R32 ในระบบมากเกินทำให้ liquid slugging และ compressor เสียทันที
4. ห้ามเชื่อมหรือบัดกรีท่อโดยไม่ purge ด้วย N₂ ก่อน — R32 ที่เหลือในท่อเมื่อถูกความร้อนสูงจะสลายตัวเป็น HF (hydrofluoric acid) — กัดกร่อนและเป็นอันตราย
5. ห้ามใช้ detector รุ่นเก่าที่ calibrate สำหรับ R22/R134a — sensitivity ต่างกัน อ่านค่า R32 ผิดพลาด

---

สั่งซื้อ R32/R410a จากผู้จัดจำหน่ายที่มีใบอนุญาต: 02-096-2118 | 061-541-6939 สหวัฒนกิจ (1988) จำกัด — นนทบุรี (end-user เท่านั้น) ขอใบเสนอราคาสารทำความเย็น →