Welding Blanket Grade Selection — สเกล Spatter / Slag / Molten Metal แต่ละ Application

ผ้ากันสะเก็ดไฟ (welding blanket / welding curtain) เป็น PPE / area protection ที่อยู่ใน checklist ของทุก hot work permit — แต่การเลือก grade ผิดเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุไฟไหม้ในโรงงานไทย 30-40% ของ welding-related fire incidents ตามสถิติ OSHA + FM Global

ปัญหาหลัก: ผู้ใช้มัก spec ผ้ากันสะเก็ดไฟตาม "ราคา" หรือ "ดูคล้ายๆ" — ไม่ใช่ตาม welding process + heat load ที่ใช้งานจริง ทำให้ใช้ผ้า fiberglass 550°C (ราคาถูกที่สุด) ในงาน oxy-fuel cutting steel หนา 25 mm ซึ่งต้องการ silica 1000°C → ผ้าทะลุ → spark กระเด็นถูกวัสดุไวไฟ → ไฟไหม้

บทความนี้เป็น selection guide เชิงปฏิบัติ สำหรับฝ่ายความปลอดภัย, hot work permit issuer, และฝ่ายจัดซื้อ — เลือก welding blanket ให้ตรงกับ process จริง

3 ระดับความร้อน — Heat Load Classification

Spatter (กระเด็นโลหะร้อน)

• Process: MIG/MAG (GMAW), Flux-Cored Arc Welding (FCAW), TIG (GTAW)
• Heat: 200-600°C ที่ผ้าสัมผัส
• Duration: ครั้งละ <1 วินาที, intermittent
• Material: หยด solidified metal 1-3 mm
• Risk: ผ้า fiberglass 550°C เพียงพอ — แต่ถ้าผ้าเก่า/เปื้อนน้ำมัน → ติดไฟได้

Slag (สแลก / ขี้เชื่อม)

• Process: Shielded Metal Arc Welding (SMAW / stick), Oxy-fuel cutting, Plasma cutting
• Heat: 600-1100°C ที่ผ้าสัมผัส
• Duration: ครั้งละ 2-5 วินาที, continuous flow
• Material: flux + oxide slag liquid → solidify ที่ผ้า
• Risk: ผ้า fiberglass 550°C จะ delaminate + ทะลุภายใน 30 วินาที → ต้อง silica 1000°C

Molten Metal Splash

• Process: Foundry pour, oxy-fuel cutting heavy plate (>25 mm), thermite welding, plasma gouging
• Heat: 1100-1500°C ที่ผ้าสัมผัส
• Duration: หลายวินาที, splash + pool
• Material: liquid metal pool (steel mp 1370°C, cast iron 1150°C)
• Risk: silica 1000°C ก็ยังไม่พอ — ต้อง ceramic fiber cloth 1260°C (Al₂O₃ + SiO₂) หรือ bio-soluble ceramic 1260°C

ตารางเลือกผ้าตาม Welding Process

Process	Heat Load	Spatter Type	Recommended Blanket	DIN/EN Standard	SAHA SKU
MIG/MAG light gauge	Spatter	Soft droplet	Fiberglass plain 550°C	EN 1869	FG-550 plain 600 g/m²
MIG/MAG heavy + structural	Spatter + slag	Hot droplet	Fiberglass vermiculite-coated 550°C	EN 1869	FG-550 vermiculite 800-1000 g/m²
TIG	Spatter (น้อย)	Minimal	Fiberglass plain หรือ PTFE-coated	EN 1869	FG-PTFE 500-700 g/m²
Stick (SMAW) — general	Slag	Liquid slag drops	Silica plain 1000°C	ASTM E2307	Silica 800-1200 g/m²
Stick — heavy structural	Slag	Heavy slag continuous	Silica texturized 1000°C	ASTM E2307	Silica texturized 900-1300 g/m²
Oxy-fuel cut <12 mm	Slag	Slag stream	Silica 1000°C	ASTM E2307	Silica plain
Oxy-fuel cut 12-25 mm	Slag + splash	Heavy slag + splash	Silica texturized 1000°C + base protection	ASTM E2307 + FM 4950	Silica + ceramic underlay
Oxy-fuel cut >25 mm + heavy plate	Molten metal	Pool + spit	Ceramic 1260°C	ASTM C892	Ceramic fiber cloth 800-1100 g/m²
Plasma cutting	Slag + splash	Hot stream	Silica 1000°C	ASTM E2307	Silica + base shield
Foundry pour / casting	Molten metal	Hot pool	Ceramic 1260°C + base shield	ASTM C892	Ceramic + bio-soluble fiber
Thermite welding (rail / pipe)	Molten metal	Hot splash	Ceramic 1260°C หรือ Bio-soluble 1260°C	ASTM C892, AES/HTIW	Bio-soluble ceramic (BSC-96/128)

คุณสมบัติเปรียบเทียบ 4 grade

Material	Max Continuous Temp	SiO₂%	Weight (typical)	Hand-feel	Standards	งานเหมาะ
Fiberglass plain	550°C	~55%	600-800 g/m²	นุ่ม, hand-flexible	EN 1869, NFPA 701	MIG/MAG, TIG light, general welding station
Fiberglass coated (vermiculite/silicone/PTFE)	550°C	~55%	700-1000 g/m²	medium stiff	EN 1869	Heavy spark, chemical splash, food/pharma
Silica plain	1000°C	>96%	800-1200 g/m²	stiff, ผงร่วง	ASTM E2307	TIG/Arc heavy, foundry curtain, pipe insulation
Silica texturized	1000°C	>96%	900-1300 g/m²	stiff, ผงน้อยกว่า	ASTM E2307	Continuous slag, pipe wrap
Ceramic fiber cloth	1260°C	Al₂O₃ + SiO₂	800-1100 g/m²	stiff, brittle เมื่อโดน wet	ASTM C892	Furnace curtain, kiln, foundry, thermite
Bio-soluble ceramic (BSC)	1260°C	RCF-free fiber	640-1280 g/m²	similar to ceramic	AES/HTIW	Same as ceramic + RCF-restricted workplace

RCF vs Bio-soluble: Refractory Ceramic Fiber (RCF) มีไฟเบอร์ใหญ่ → ระคายเคืองและจัดเป็น Group 2B carcinogen (IARC) ในบางประเทศ — Bio-soluble ceramic (BSC) ใช้ฟิเบอร์ที่ละลายในน้ำเลือดมนุษย์ ดูดซับและขับออกได้ — ใช้แทน RCF ได้ในงานเดียวกัน + ปลอดภัยกว่า

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

Mistake 1 — ใช้ Fiberglass ในงาน oxy-cutting heavy plate

ผลลัพธ์: ผ้าทะลุภายใน 1-2 นาที — slag กระเด็นออกพื้น → ติดวัสดุไวไฟ Fix: ใช้ silica 1000°C texturized หรือ ceramic 1260°C ขึ้นกับความหนา plate

Mistake 2 — ใช้ผ้าเดิม >12 เดือนโดยไม่ตรวจ

ผลลัพธ์: Fiberglass หลังโดน slag + UV หลายครั้ง → tensile strength ตก 60% → ขาดได้ Fix: Inspect ทุก 3 เดือน + replace ทุก 6-12 เดือน (ขึ้นกับ exposure)

Mistake 3 — เอาผ้าโดน chemical / น้ำมัน

ผลลัพธ์: ผ้า fiberglass มี binder ติดไฟได้ — เปื้อน oil → ติดไฟง่าย Fix: ผ้าที่เปื้อน chemical/oil → discard ทันที, เปลี่ยนใหม่

Mistake 4 — Spec แค่ "550°C blanket" ใน TOR

ผลลัพธ์: vendor ส่งผ้า fiberglass plain 600 g/m² ที่ไม่ทน slag → ใช้งานจริงเสีย Fix: spec ระบุ welding process + heat load + standard เช่น:

"Welding blanket for stick welding heavy structural steel — silica cloth >96% SiO₂, 1000°C continuous, texturized weave, ≥1000 g/m², per ASTM E2307, EN 1869"

ขนาด + Pack ที่ SAHA จัดจำหน่าย

Material	Size standard	Size custom	Pack
Fiberglass plain	1×1m, 1×2m, 2×2m	up to 2m wide × custom length	1 ผืน หรือ roll 50m
Fiberglass vermiculite	1×2m, 2×2m	custom	1 ผืน
Silica plain	1×1m, 1×2m, 2×2m, roll 1×50m	up to 2m × custom	roll 50m หรือ ผืน
Silica texturized	1×2m, 2×2m	custom	roll หรือ ผืน
Ceramic fiber cloth	1×1m, 1×2m, 2×2m	custom	roll หรือ ผืน
Bio-soluble ceramic	BSC-64/96/128	custom	roll หรือ ผืน

Sewing accessories: thread silica/ceramic + grommets + tie-down — สำหรับ custom fabrication เป็น curtain หรือ cover

TOR Template — ตัวอย่าง spec welding blanket

1. ขอบเขตงาน: จัดหา welding blanket สำหรับ workshop / hot work area
   จำนวน [N] ผืน, [size]

2. Welding process ที่ใช้: [MIG/MAG / SMAW stick / Oxy-fuel cut / Plasma / etc.]
   Heat load category: [Spatter / Slag / Molten metal]

3. Material spec:
   - Fiber composition: [Fiberglass >55% SiO₂ / Silica >96% SiO₂ / Ceramic Al₂O₃+SiO₂]
   - Weight: [600-800 / 800-1200 / 800-1100 g/m²]
   - Weave: [plain / texturized / vermiculite-coated / silicone-coated]
   - Max continuous temp: [550 / 1000 / 1260°C]
   - Burst spark test: NFPA 701 pass
   - Edge: bound, no fray

4. Standard compliance:
   - EN 1869:2019 (fiberglass)
   - ASTM E2307 (silica / ceramic)
   - NFPA 701 flame propagation
   - TIS มอก. (if applicable)
   - FM 4950 approval (high-risk industries)

5. Documentation:
   - CoC + test certificate per lot
   - Flame propagation pass certificate
   - SiO₂ content lab report
   - MSDS for handling + disposal

6. Service:
   - Replacement interval recommendation
   - Annual inspection guide
   - Disposal compliance (ceramic fiber must be in EPA-regulated bin)

คำแนะนำสำหรับ Safety Officer

ทำ welding blanket inventory matrix ตาม area:

Area / Workshop	Welding process	Blanket grade	Replacement cycle
Maintenance bay #1	MIG/MAG	Fiberglass 550°C vermiculite 1×2m	12 เดือน
Pipe shop	TIG + SMAW	Silica 1000°C 2×2m	6 เดือน
Heavy fab	Oxy-cut 25mm+	Ceramic 1260°C 2×2m	6 เดือน
Foundry curtain	Pour station	Ceramic + BSC backup	12 เดือน

Each blanket ต้อง:

• Inspect 3 เดือน (visual + flex test)
• Tag ระบุ date + lot + grade
• Discard log + cert keep ในระบบ EHS

---

บทความนี้เป็นข้อมูลอ้างอิงสำหรับ safety / procurement / engineering — สำหรับงาน custom fabrication (curtain shop wall, kiln cover, pipe wrap, foundry pour curtain) ติดต่อ Sahawatthanakit (1988) เพื่อ on-site measurement + custom sewing