คู่มือขออนุญาตติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปโรงงานในไทยฉบับล่าสุด — หลังกฎกระทรวง 2567 ปลดล็อก รง.4 เหลือ 3 ด่าน: แจ้งยกเว้น กกพ. (เกณฑ์ 1,000 kVA), ดัดแปลงอาคาร อ.1 (เกณฑ์ 160 ตร.ม.), และขอขนานไฟ PEA/MEA แบบ zero export พร้อมเอกสารและไทม์ไลน์จริง
โรงงานหลายแห่งอยากติดโซลาร์เพื่อลดค่าไฟ 30–60% แต่ติดอยู่ตรงคำถามเดียว: "ต้องขออนุญาตอะไรบ้าง ยุ่งไหม" ข่าวดีคือปลายปี 2567 รัฐ ปลดล็อก รง.4 ไปแล้ว — ขั้นตอนสั้นลงมาก บทความนี้สรุปสิ่งที่เหลือต้องทำจริงในปี 2569 แบบครบทุกด่าน เพื่อให้คุณวางแผนได้ก่อนเริ่ม
อยากรู้ว่าโรงงานคุณติดกี่ kWp ถึงคุ้ม + คืนทุนกี่ปี ลองใส่ค่าไฟต่อเดือนใน เครื่องคำนวณ ROI โซลาร์ ก่อนยื่นเอกสาร — ได้ตัวเลขทันที ฟรี
ภาพรวม: หลังปลดล็อก เหลือ 3–4 ด่าน
สำหรับ โซลาร์รูฟท็อป ใช้เอง (self-consumption) นอกนิคมอุตสาหกรรม:
| ด่าน | หน่วยงาน | เกณฑ์สำคัญ | สถานะปี 2569 |
|---|---|---|---|
| โรงงาน (รง.4) | กรมโรงงาน (DIW) | รูฟท็อปทุกขนาด | ✅ ยกเว้นแล้ว (กฎกระทรวง 2567) |
| ใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า | กกพ. (ERC) | ≤ 1,000 kVA = แจ้งยกเว้น | ⚠️ ต้องแจ้ง/ขอยกเว้น |
| ดัดแปลงอาคาร (อ.1) | อปท./เทศบาล | ≤ 160 ตร.ม. + วิศวกรรับรอง = ยกเว้น | ⚠️ ขึ้นกับขนาด |
| ขอขนานไฟ | PEA / MEA | ทุกระบบที่ต่อกริด + zero export | 🔴 ต้องทำเสมอ |
ด่าน 1 — โรงงาน (รง.4): ปลดล็อกแล้ว ✅
เดิมการผลิตไฟฟ้าเข้าข่าย "โรงงานลำดับที่ 88" ต้องขอ รง.4 แต่ กฎกระทรวง (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2567 มีผล 28 ธันวาคม 2567 กำหนดให้การผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ ชนิดติดตั้งบนหลังคา (rooftop) นอกนิคมอุตสาหกรรม ทุกกำลังการผลิต ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน → ไม่ต้องขอ รง.4 และไม่ต้องขอใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานจากกรมโรงงาน
⚠️ ข้อยกเว้นที่ต้องระวัง:
- โซลาร์ฟาร์มภาคพื้นดิน (ground-mount) ยังอาจเข้าข่ายโรงงานลำดับที่ 88 — คนละกรณีกับรูฟท็อป
- โรงงานที่อยู่ ในนิคมอุตสาหกรรม (กนอ.) มีกระบวนการของ กนอ. แยกต่างหาก ต้องเช็คกับนิคม
ด่าน 2 — ใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า กกพ. (เกณฑ์ 1,000 kVA)
แม้ไม่เป็นโรงงาน แต่ยังต้องผ่านสำนักงาน กกพ. (ERC) ตามขนาดกำลังผลิต:
- ติดตั้ง ≤ 1,000 kVA → ไม่ต้องขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ แต่ต้อง แจ้ง/ขอรับการยกเว้น (ได้รับใบรับแจ้งการประกอบกิจการพลังงานที่ได้รับการยกเว้น) — ยื่นออนไลน์ได้ที่ระบบของ กกพ.
- ติดตั้ง > 1,000 kVA → ต้องขอ ใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า เต็มรูปแบบ (เอกสารและเวลามากกว่า)
kVA ≠ kWp: กกพ. คิดเกณฑ์ที่ kVA ของอินเวอร์เตอร์/เครื่องกำเนิด (กำลัง AC) ไม่ใช่ kWp ของแผง (DC) ระบบส่วนใหญ่ออกแบบให้อินเวอร์เตอร์รวมไม่ถึง 1,000 kVA เพื่ออยู่ในเกณฑ์ยกเว้น
ด่าน 3 — ดัดแปลงอาคาร (อ.1): เกณฑ์ 160 ตร.ม.
ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร การติดแผงเพิ่มน้ำหนักบนหลังคาอาจถือเป็น "ดัดแปลงอาคาร" แต่มีการ ยกเว้น หากเข้าเงื่อนไขทั้งหมด:
- พื้นที่แผงรวม ≤ 160 ตารางเมตร และ
- น้ำหนักรวม ≤ 20 กิโลกรัม/ตารางเมตร และ
- มี วิศวกรโยธารับรองความมั่นคงแข็งแรง ของโครงสร้างหลังคา
เข้าครบ 3 ข้อ = ไม่ต้องยื่น อ.1 ถ้าพื้นที่เกิน 160 ตร.ม. (โรงงานส่วนใหญ่เกิน) → ต้องยื่นขออนุญาตดัดแปลงอาคารต่อ อปท./เทศบาล พร้อมแบบและรายการคำนวณที่วิศวกรเซ็นรับรอง
ไม่ว่าจะเข้าเกณฑ์ยกเว้นหรือไม่ — การตรวจสอบโครงสร้างหลังคาโดยวิศวกร ควรทำทุกกรณี เพราะแผง+โครงรับน้ำหนักลม (ดู การประเมินโครงสร้างหลังคารับโหลดโซลาร์)
ด่าน 4 — ขอขนานไฟ PEA / MEA (ลืมไม่ได้)
ด่านที่หลายคนมองข้าม แต่ บังคับเสมอ ถ้าระบบเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า (on-grid):
- ยื่นคำขอ เชื่อมต่อระบบโครงข่าย (ขอขนานไฟ) ต่อ MEA (กทม./นนทบุรี/สมุทรปราการ) หรือ PEA (จังหวัดอื่น)
- แนบ single-line diagram, สเปกอินเวอร์เตอร์ (ต้องอยู่ใน รายการอินเวอร์เตอร์ที่ผ่านการรับรอง ของการไฟฟ้า), การตั้งค่าระบบป้องกัน
- ภาคธุรกิจ/อุตสาหกรรม (C&I) ในไทย ห้ามขายไฟย้อนเข้ากริด (zero export) → ต้องติดตั้ง อุปกรณ์ควบคุมการไหลย้อน (zero-export controller / anti-islanding) ป้องกันไฟไหลออก
- การไฟฟ้าตรวจสอบ + นัดทดสอบระบบ (commissioning) ก่อนอนุญาตให้ขนานไฟจริง
สรุปเป็นผังตัดสินใจ
flowchart TD A["โซลาร์รูฟท็อป ใช้เอง
นอกนิคม"] --> B["รง.4:
ยกเว้นแล้ว ✅
(กฎกระทรวง 2567)"] B --> C{"กำลังอินเวอร์เตอร์
≤ 1,000 kVA?"} C -->|"ใช่"| D["กกพ.:
แจ้งขอยกเว้น"] C -->|"ไม่ (>1,000 kVA)"| E["กกพ.:
ขอใบอนุญาตเต็ม"] D --> F{"พื้นที่แผง
≤ 160 ตร.ม.?"} E --> F F -->|"ใช่ + วิศวกรรับรอง"| G["อ.1:
ยกเว้น"] F -->|"ไม่ (เกิน 160)"| H["อ.1:
ยื่นดัดแปลงอาคาร"] G --> I["ขอขนานไฟ
PEA/MEA + zero export 🔴
(ทำเสมอ)"] H --> I I --> J["ทดสอบระบบ
→ ขนานไฟ → ใช้งาน"]
เอกสารที่ต้องเตรียม (เช็กลิสต์)
- หนังสือรับรองบริษัท + โฉนด/สัญญาเช่าอาคาร
- แบบ single-line diagram + layout การติดตั้ง
- สเปก + ใบรับรองอินเวอร์เตอร์ (อยู่ในลิสต์การไฟฟ้า) และแผง
- รายการคำนวณโครงสร้าง + ใบ ก.ว. วิศวกรโยธารับรอง
- แบบฟอร์มแจ้งยกเว้น กกพ. / คำขอขนานไฟ PEA-MEA
- (ถ้าเกิน 160 ตร.ม.) แบบขออนุญาตดัดแปลงอาคาร
ไทม์ไลน์รวมโดยทั่วไป ~1–3 เดือน ขึ้นกับขนาดและความครบของเอกสาร — งานที่ทำให้ช้าที่สุดมักเป็นแบบโครงสร้าง + คิวตรวจของการไฟฟ้า
ข้อควรระวัง
- กฎ เปลี่ยนล่าสุดปลายปี 2567 — ก่อนเริ่มโครงการจริง ตรวจสอบประกาศปัจจุบันกับ กกพ./การไฟฟ้า/อปท. อีกครั้ง
- ถ้าจะ ขอ BOI ส่งเสริมการลงทุน หรืออยู่ในนิคม กนอ. มีเงื่อนไขเพิ่มแยกต่างหาก
- อย่าเริ่มติดตั้งก่อนได้รับอนุมัติขนานไฟ — การไฟฟ้าอาจสั่งปลดระบบและมีโทษ
ให้สหวัฒนกิจช่วยดูแลตั้งแต่ต้นจนจบ
เราทำงานโซลาร์รูฟท็อปโรงงานแบบ EPC ครบวงจร — สำรวจหลังคา, ออกแบบ, รายการคำนวณโครงสร้างพร้อมวิศวกรรับรอง, ยื่นเอกสาร กกพ. + ขอขนานไฟ PEA/MEA, ติดตั้ง และทดสอบระบบ ลูกค้าไม่ต้องวิ่งเอกสารเอง
- โทร: 02-096-2118 / 061-541-6939 / 096-109-4244 (คุณแหม่ม)
- LINE: @406rrgvm
- อีเมล: info@sahawatthanakit1988.com
- ขอใบเสนอราคา/ปรึกษาฟรี: กดที่นี่
คำถามที่พบบ่อย
ติดโซลาร์รูฟท็อปโรงงานต้องขอ รง.4 ไหม? ไม่ต้องแล้ว — ตั้งแต่กฎกระทรวง (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2567 มีผล 28 ธ.ค. 2567 โซลาร์รูฟท็อปนอกนิคมทุกขนาดไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน จึงไม่ต้องขอ รง.4 (ยกเว้นโซลาร์ภาคพื้นดินหรือในนิคมที่มีเงื่อนไขต่างออกไป)
ถ้าติดไม่เกิน 1,000 kVA ต้องทำอะไรกับ กกพ.? ไม่ต้องขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ แต่ต้องยื่น "แจ้ง/ขอรับการยกเว้น" การประกอบกิจการพลังงานกับสำนักงาน กกพ. เพื่อรับใบรับแจ้ง ส่วนเกิน 1,000 kVA ต้องขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าเต็มรูปแบบ
ขายไฟส่วนเกินคืนการไฟฟ้าได้ไหม? สำหรับภาคธุรกิจ/อุตสาหกรรม (C&I) ปัจจุบันไทยใช้นโยบาย zero export — ห้ามไหลไฟย้อนเข้ากริด ต้องออกแบบให้ใช้เองและติดอุปกรณ์กันไฟย้อน โมเดลที่คุ้มคือลดค่าไฟจากการใช้เอง ไม่ใช่ขายไฟ
ขอขนานไฟใช้เวลานานไหม? โดยรวมทั้งกระบวนการประมาณ 1–3 เดือน ขึ้นกับขนาดระบบและความครบของเอกสาร คอขวดมักเป็นแบบโครงสร้างที่วิศวกรต้องรับรองและคิวตรวจของการไฟฟ้า
ต้องมีวิศวกรเซ็นรับรองไหม? ควรมีทุกกรณี และจำเป็นเมื่อพื้นที่แผงเกิน 160 ตร.ม. หรือเมื่อยื่นดัดแปลงอาคาร — วิศวกรโยธา (ก.ว.) ต้องรับรองว่าโครงสร้างหลังคารับน้ำหนักแผงและแรงลมได้
รับเอกสารสรุปหัวข้อนี้เป็น PDF
บทสรุป + หัวข้อครบ + มาตรฐานอ้างอิง มีโลโก้ Saha แนบ memo/TOR ได้ทันที — ส่งเข้าอีเมลให้ด้วย
อ่านแล้วมีคำถาม? ให้วิศวกรช่วย
บอกสิ่งที่อยากรู้สั้นๆ — วิศวกรสหวัฒนกิจช่วยเลือกสเปกที่เหมาะ พร้อมใบเสนอราคาจริง ไม่มีค่าบริการ
ต้องการให้ทีมช่วยเหลือเรื่องนี้?
ทีมงานรับเสนอราคา + จัดส่ง + ติดตั้งครบวงจรในหัวข้อที่บทความนี้พูดถึง — ใบเสนอราคาฟรี ภายใน 2 ชั่วโมง
ตารางเปรียบเทียบที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
ติดโซลาร์โรงงาน ลงทุนเอง (CAPEX) vs PPA vs เช่า (Leasing) — โมเดลไหนคุ้มกว่ากัน
เทียบ 3 โมเดลลงทุนโซลาร์รูฟท็อปโรงงานในไทยให้ตัดสินใจได้จริง: CAPEX (ลงทุนเอง จ่ายก้อนเดียว เป็นเจ้าของ คืนทุน 4–6 ปี ใช้สิทธิ BOI + หักค่าเสื่อม), PPA (ผู้พัฒนาลงทุนให้ฟรี เราซื้อไฟราคาลด 20–40% สัญญา 10–25 ปี zero capex), Leasing (จ่ายค่าเช่าคงที่รายเดือน ใช้ไฟเต็ม). พร้อมตารางเทียบ side-by-side, ตัวอย่างกระแสเงินสดระบบ 100 kWp 10 ปี, 5 ปัจจัยชี้ขาด (งบ/ภาษี/การถือครองหลังคา/ความเสี่ยง/ระยะเวลา) และ 6 จุดที่ต้องอ่านในสัญญา PPA ก่อนเซ็น (escalation, buyout, REC/คาร์บอนเครดิต, performance, การโอนเมื่อขายอาคาร) ตาม กกพ./BOI/MEA และ TFRS 16
โซลาร์โรงงานผลิตไฟได้ตามที่จ่ายไหม — วัดด้วย Performance Ratio (IEC 61724) + O&M ที่ต้องทำ
ระบบโซลาร์ที่ติดไปแล้วอาจผลิตน้อยกว่าที่ควร 10-20% โดยไม่รู้ตัว จากฝุ่น อินเวอร์เตอร์ หรือ PID วิธีวัดสุขภาพระบบด้วย Performance Ratio ตาม IEC 61724-1, เกณฑ์ specific yield ของไทย, สาเหตุที่ผลผลิตตก และงาน O&M ที่ต้องทำ — ทำความสะอาด, IR thermography, IV-curve, monitoring
BESS แบตเตอรี่กักเก็บพลังงานคุ้มไหมสำหรับโซลาร์โรงงาน — ตัดพีค demand charge + เก็บไฟ zero-export
โซลาร์โรงงานผลิตเกินกลางวันแต่ขายคืนไม่ได้ (zero export) BESS ช่วยเก็บไว้ใช้เย็น + ตัดค่า demand charge ที่เป็น 30-50% ของบิล คู่มือตัดสินใจ: 3 ทางที่ BESS ลดเงิน, วิธี sizing (kWh vs kW, DoD), ต้นทุนและคืนทุนจริง อ้างอิงอัตรา TOU อุตสาหกรรมไทย 2569
หลังคาโรงงานรับน้ำหนักโซลาร์ได้ไหม — ประเมินโครงสร้าง, กฎ 20 kg/m² และแรงลม มยผ. 1311 ก่อนติด PV
คู่มือประเมินความพร้อมโครงสร้างหลังคาโรงงานก่อนติดตั้งโซลาร์: น้ำหนักที่ระบบ PV เพิ่มลงหลังคา (panel + raceway + ballast), เส้นแบ่งกฎหมาย 20 kg/m² (กฎกระทรวง 2566 ยกเว้นใบอนุญาตดัดแปลง), จุดอ่อนจริงของหลังคาเมทัลชีท (แป + จุดยึด) vs ดาดฟ้าคอนกรีต, แรงลม uplift ตาม มยผ. 1311-50 / AS-NZS 1170 และ checklist ที่ต้องให้วิศวกรโยธาเซ็นก่อนเริ่ม
